Zgodnie z art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej „POŚ”, „przed dokonaniem zmian w instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym, polegających na zmianie sposobu funkcjonowania instalacji, prowadzący instalację jest obowiązany poinformować o planowanych zmianach organ właściwy do wydania pozwolenia.” Natomiast art. 215 ust. 1 POŚ stanowi, że „przed dokonaniem istotnych zmian w instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym prowadzący instalację jest obowiązany poinformować organ właściwy do wydania pozwolenia o planowanych zmianach i złożyć wniosek o zmianę wydanego pozwolenia zintegrowanego.” To czy mamy do czynienia ze zmianą istotną bezpośrednio wpływa na procedurę zmiany pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie bowiem z art. 215 ust. 2 POŚ, „wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego (z uwagi na jego istotną zmianę) powinien zawierać dane, o których mowa w art. 184 i 208, a decyzja o zmianie pozwolenia zintegrowanego powinna określać wymagania, o których mowa w art. 188 i 211, mające związek z planowanymi zmianami.” Zgodnie z art. 208 ust. 4 pkt 3 POŚ odpowiednio stosowanego, do wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, należy dołączyć kopię wniosku o wydanie decyzji lub decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie z kolei tej decyzji, na mocy art. 79 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), wymaga zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W art. 3 pkt 7 POŚ istotna zmiana instalacji została zdefiniowana jako „taka zmiana sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.” Definicja ta została oparta na wskazaniu typu zmiany instalacji oraz kryterium skutku tej zmiany. Dla uznania, że zaszła istotna zmiana, muszą zaistnieć oba elementy: zmiana oraz jej skutek – dopiero wtedy mogą wchodzić w grę konsekwencje, które przepisy materialne wiążą z tak rozumianą ‘istotną zmianą’. Wobec tego nawet zmiana istotna, która jednak nie spowoduje zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko, nie będzie istotną zmianą instalacji w rozumieniu tego przepisu. instalacji’ ma dotyczyć sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowy, gdzie użycie spójnika "lub" oznacza, że może ona polegać na którymkolwiek elemencie, bądź mogą oba wystąpić łącznie. Pojęcie "rozbudowa" należałoby łączyć zarówno z podjęciem i przeprowadzeniem robót budowlanych, jak i z doposażeniem pod względem technicznym (nowe urządzenia, uzupełnienie użytkowanych), zmianą wydajności wiążącą się ze zmianami w konstrukcji. ‘Zmiana sposobu funkcjonowania’, bez rozbudowy, to zmiana polegająca np. na wydłużeniu czasu pracy instalacji, intensyfikacja sposobu jej wykorzystywania czy zmiana w organizacji funkcjonowania. Zmiany powinny mieć przede wszystkim charakter materialny, wpływać na funkcjonowanie instalacji, dlatego wydaje się, że sformułowania przepisu wyłączają konieczność informowania w tym trybie o zmianach o charakterze formalnym.2 Odnośnie drugiej części definicji ‘istotnej zmiany instalacji’, to należy zauważyć, że samo pojęcie ‘oddziaływania na środowisko’ znajduje się w słowniczku ustawowym w art. 3 pkt 11 POŚ, przy czym wskazano tam jedynie, że przez to pojęcie należy rozumieć również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Z kolei w literaturze wskazuje się, że "oddziaływanie" to przede wszystkim emisje, ale jednak nie tylko, mieściłoby się w pojęciu i oddziaływanie polegające na wykorzystywaniu zasobów (np. pobór wody).3 Zmiana oddziaływania powinna być zarówno ‘negatywna’, jak i ‘znacząca’ i obie te cechy muszą wystąpić łącznie. Za zmianę ‘negatywną’ należałoby uznać każdą zmianę, która w jakimkolwiek stopniu pogarsza stan środowiska w porównaniu z jego stanem przed zaistnieniem zmiany. Ocena czy mamy do czynienia ze zmianą ‘znaczącą’ musi być z kolei dokonywana indywidualnie w odniesieniu do każdej konkretnej sytuacji. Autorzy zaznaczają jednak, że przez użycie takiego określenia ustawodawca chciał wskazać, iż chodzi o istotne pogorszenie dla całości środowiska lub jego elementów, dalej idące niż zwykle występujące przy określonym oddziaływaniu, w szczególności przy emisjach, mogące skutkować zanieczyszczeniem bądź powodować zagrożenie powstania szkód w środowisku (w rozumieniu ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie). Trzeba także odnotować, iż w literaturze można spotkać stanowiska odmienne, tj. nie ma znaczenia czy zmiana jest znacząca; każda zmiana negatywnie oddziałująca na środowisko jest istotną zmianą instalacji: „Organ nie może uznawać zmiany zwiększającej negatywne oddziaływanie na środowisko za zmianę nieistotną, powołując się na okoliczność, że takie zwiększenie nie jest dostatecznie znaczące.”4 „Należy przyjąć, że każda zmiana, która będzie miała wpływ na zmianę wielkości emisji, będzie wymagała zmiany warunków pozwolenia zintegrowanego. Można wręcz postawić tezę, że granicą, od której powinna być wymagana zmiana pozwolenia zintegrowanego, powinno być każde zwiększenie oddziaływania na środowisko.”5 Pogląd ten wydaje się być jednak sprzeczny z samym brzmieniem definicji ‘istotnej zmiany instalacji’, skoro wyraźnie jest tam wskazana nie tylko zmiana ‘negatywna’, ale też ‘znacząca’. Ustawodawca najwidoczniej przyjął więc, że nie każda negatywnie oddziałująca zmiana w instalacji ma charakter zmiany istotnej. Kwestia czy dana zmiana w instalacji będzie skutkowała negatywnym oddziaływaniem na środowisko nie jest zagadnieniem prawnym – w tym więc zakresie konieczna jest opinii inżyniera z zakresu ochrony środowiska. Opinia ta powinna także w przypadku stwierdzenia, że planowana inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko, określać czy to negatywne oddziaływanie będzie miało charakter znaczący. Oczywiście punktem odniesienia dla porównania jest aktualne oddziaływanie składowiska Radiowo na środowisko. aplikant radcowski Dominika Synowiec Kancelaria Radców Prawnych Klatka i partnerzy w Katowicach 1 M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, C.H.Beck  2011. 2M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, C.H.Beck  2011. 3M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban, J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, C.H.Beck  2011. 4W. Szczuka-Skarżyńska, Ostrzej niż chce Unia, Rzeczpospolita 2003/11/18. 5K. Gruszecki, Komentarz do art. 214 ustawy Prawo ochrony środowiska, 2011 LEX.